Lectuur

06 april 2010

Start
Introductie
Actueel
Lectuur
Archief
Links
Adressen

 

 

  Boeken

  

  



Auteur:
Prof. dr. H.M. van Praag
Joden-haat en Zion´s haat
uitg. Aspekt  ISBN  13:978-90-5911-795-2

 
Het boek begint met een korte beschouwing over het fenomeen haat als een staat van de geest (v.Praag is psychiater). Daarna toegespitst op het verschijnsel Joden-haat in opeenvolgende vormen: aanvankelijk theologisch (anti-judaïsme), later racistisch en nu in de vorm van Zion's- haat : kritiekloze kritiek op de staat Israël c.q. ontkenning van de legitimiteit van die staat. Heel helder en persoonlijk geschreven.


Auteur:
dr. René Süss
Luthers theologisch testament. Over de Joden en hun leugens
Uitgegeven door VU University Press, 29.95 euro

UIT DE INLEIDING TIJDENS DE BOEKPRESENTATIE:
"Als we de CIDI definitie van antisemitisme hanteren, die als volgt luidt:'Het anders behandelen van Joden als persoon of als groep, dan andere mensen of bevolkingsgroepen, in het bijzonder het je vijandig opstellen ten opzichte van Joden op grond van vooroordelen', dan moeten we vaststellen dat Luther, die aan de wieg van de reformatie stond, levenslang een Jodenhater is geweest en bepaald geen kleine....... Bekijken we het traditionele, geretoucheerde portret van Luther, gangbaar onder theologen dan krijgen we een oud,ziek en teleurgesteld man te zien die aan het einde van zijn leven gal spuwt over de Joden, die zich maar niet willen bekeren. Zeker, Luther was oud en hij werd door vele kwalen geplaagd. Niettemin slaagde hij er in om ook in 1543 nog een enorme theologische productie op zijn naam te zetten, afgezien van zijn preken alleen al drie anti-Joodse geschriften en hij was stellig ook teleurgesteld, maar dat was hij niet pas in 1543, maar al aan het einde van de jaren twintig, na een opflakkering van hoop in zijn geschrift Das Jesus ein geborener Jude sei uit 1523. Koud drie jaar daarna horen we zijn uitleg van ps.109: 'Zo is de vloek en de verstokking van de Joden zo door hun hart en zinnen gegaan, door merg en been, dat er geen hulp noch goede raad meer bestaat. Wegsmelten moeten zij in de hel zonder er ooit nog uit te komen of rein te worden''. het is een terugval in zijn oude positie die niet meer zal worden verlaten.... Hoe zit het boek in elkaar?
Een beschrijvend eerste deel met een historisch overzicht en de twee theologische thema's die cruciaal zijn voor de ontwikkeling van Luthers negatieve kijk op de Joden: zijn uitleg van de Hebreeuwse bijbel als het 'Oude Testament' en de kwestie van de verhouding van Wet en Evangelie.... In het tweede deel een toelichting en commentaar op de belangrijkste thema's uit het meest felle van zijn geschriften: Von den Juden und ihren Lügen, een schoolvoorbeeld van een smaadschrift.... Driemaal traceer ik de weg van een 'Endlösung' van de 'Judenfrage' . De eerste in maal in Luthers werk zelf, een tweede maal in het door hem geïnspireerde denken van twee Duitse historici en een kerkleider, een derde maal in de weg die de nazi's gingen..... Wat mijn onderzoek ondermeer aan het licht heeft gebracht, is uiterst actueel: de vaak onderschatte, dodelijke macht van het woord, vooral als het in het verlengde van het Woord met een hoofdletter wordt uitgesproken. Luther was zich daar zeer goed van bewust..... De vernietigende woorden die Luther constant aan het adres van de Joden richtte, de manier waarop hij hen systematisch demoniseerde, hadden na een lange incubatieperiode hun effect in de vernietigende daden van de nazi's. Uit Franz Kafka's mond werd eens opgetekend: 'Het woord is een beslissing tussen leven en dood. Woorden zijn wegbereiders voor toekomstige daden, vonken van toekomstige branden....

 

Naar boven

Auteur: dr. René Süss
De messias moet nog komen. Theologie met het oog op Israël en de volkeren Uitgever: Thela Thesis Amsterdam
ISBN: 90 5170 5190
In een tijd, waarin de kerken veel oude, klassieke posities weer lijken in te nemen - te denken valt aan de onlangs door de gezamenlijke synoden van hervormden, gereformeerden en lutheranen met overweldige meerderheid aangenomen rapport Jezus Christus onze Heer en Verlosser - is dit boek een pleidooi voor een voortgaande bezinning op de Joodse wortels van het christendom.

 
Naar boven

Auteur: R. Süss en A.J. v.d.Berg
Spiritualiteit in Jodendom en Christendom
Uitgeverij:Protestantse Pers
ISBN 90 8525 007 2

 
Naar boven

Auteur: B. Engelfriet
Abraham zien. Israël gezien door schrijvers in het Westen.

Oost en west botsen nu op Europees grondgebied. Maar zij hebben sinds de aanwezigheid van de nakomelingen van Abraham al twee duizend jaar lang tegenover elkaar gestaan. Abraham zien geeft in tien portretten een westers beeld van een oosters volk.
Botsingen worden begeleid door beeldvorming. Beeldvorming is vaak schadelijk, omdat zij het leven vertekent en misvormt. In veel nieuwsbeelden is het weerbare Israël het mikpunt van kritiek. Dit boek stelt scheve beelden uit heden en verleden aan de kaak. En ontmaskert stereotype beeldvorming aan de hand van reacties van toonaangevende literatoren, van Shakespeare tot Kafka en van Revius tot Mulisch. Daarnaast komen ook vooraanstaande filosofen en theologen ter sprake, van Kant tot Sartre en van Bernard van Clairvaux tot Karl Barth.
De auteur dr. L. Engelfriet studeerde Nederlands, filosofie en theologie, promoveerde op Bilderdijk en het Jodendom en schreef diverse artikelen over Israël en het westen. Hij is werkzaam als docent en voorganger in de PKN.

 
Naar boven

Auteur: Dr. Hans Jansen
Van Jodenhaat naar zelfmoordterrorisme.
Islamisering van het Europees antisemitisme in het Midden Oosten
ISBN 90-5829-622-9
Pagina's 1047

INHOUD:
Het boek gaat over de Islamisering van Europees antisemitisme in het Midden-Oosten en is de neerslag van een uitgebreid onderzoek naar de diep gewortelde jodenhaat zoals die daar via de moskee, de schoolboeken,de media en de soaps over de mensen uitgestort wordt. Zoals christenen eeuwenlang gepoogd hebben Joden van hun identiteit te beroven, zo staat voor de fundamentalistische islam de vernietiging van Israël hoog op de agenda.
Prof. Hans Jansen is van mening dat wij als kerk ( en ook als politiek) veel alerter zouden moeten reageren op dit gevaar. Zeker in het licht van onze eigen geschiedenis.
Wat is de oorzaak van de jodenhaat in de Arabische wereld, welke rol spelen Koran teksten en wat staat de kerk dan concreet te doen?
Dat zijn de vragen die in dit boek aan de orde komen.

 
Naar boven

Auteur: Binjamin Heyl
HET VERGETEN HOOFDSTUK.
Binnen de geschiedenis van de gezondheidszorg 1933 -1945
ISBN 90-5653-02-24
Pagina's 358
Prijs 24,95

INHOUD.
Dit boek bestaat uit meerdere onderdelen. Begonnen wordt met het begrip eugenetica en hoe deze zich verder ontwikkelde. In Duitsland zou dat na de 'machtsovername' in 1933 uiteindelijk leiden tot duizenden moorden vanwege het kweken van een super Nordisch ras. De maatschappij werd stap voor stap genazificeerd en allerlei delen van die maatschappij werden ermee besmet: Justitie, onderwijs, kerken, gezondheidszorg, enzovoorts. Begonnen met ziekte weg steriliseren geeïndigd in moorden. Vanuit het bevriende Nederland (tot 1940) werd voorzichtig gereageerd daar Hitler een bevriend staatshoofd was en ons land financieel sterk van Duitsland afhankelijk was. Na de inval was de rechterlijke macht die vrijwel direct instemde met de nieuwe situatie en zich wenste aan te passen, ondanks dat internationaal recht geschonden werd. De Joden hoefden van meet af aan niet te rekenen op de Nederlandse rechterlijke macht. De Joden kwamen in een steeds meer geïsoleerde positie hetgeen uiteindelijk leidde tot het op transport stellen van zieken, gehandicapten, bejaarden om vermoord te worden. Hoe de zieken behandeld werden in de concentratiekampen Westerbork, Vught en Amersfoort komt eveneens aan de orde. Ingegaan wordt op het artsenverzet, verzet van verpleegsters, de rol van de kerken, het Rode Kruis, de Kruisverenigingen, het Ziekenfonds en de houdingen van directies van gezondheidszorginstellingen. Aandacht wordt besteed aan het 'leeghalen' van Joodse ziekenhuizen, bejaardenhuizen, het Apeldoornsche Bos (psychiatrie) en Beth Azarja (verstandelijk gehandicapten). Verscheidene verpleegsters voeren het woord over hoe zij het begin van de oorl og ervoeren en de hongerwinter. Een Joodse verpleegster en een Joodse zieke vertellen over de 'ziekenzorg' in een Duits en Pools concentratiekamp. Een schril contrast wordt gegeven over de bevrijding hier in Nederland en de bevrijding in Auschwitz.

 
Naar boven



De terugkeer van de mens.
Inhoud: De lezingen die gehouden zijn tijdens de Conferentie in 2002, van de hand van:
Dr.M. Poorthuis, Drs.C. Constandse, Rabbijn Dr.Zwi Marx, Dr.H. Vreekamp, Dr. G.F. Willems en Dr. J.W. Kirpestein.
Hoofdthema is: Is het niet voorstelbaar dat onze hele cultuur gebouwd is op een verkeerd mensbeeld? Of dat de tragedie van de hedendaagse mens te wijten is aan het feit dat hij een wezen is dat de vraag vergat:"Wie is de mens?"
Het boek is te bestellen bij Ds. A.v.d. Ploeg te Werkendam.Tel.0183:304805.
Prijs is € 12,50.

 
Naar boven

Auteur: Sasja Martel
Titel: 'Sterk als de dood. Sterven en rouw in joods perspectief'.
Uitgever: Eburon
Prijs: € 39,90
Had ik als Jood geboren willen zijn? Bij het lezen van dit boek over sterven en rouw, verdriet en troost in de joodse traditie heb ik me dat opnieuw afgevraagd. Wat een erfgoed - daar zou ik deel aan willen krijgen (Huub Oosterhuis). Voor meer gegevens

 
Naar boven

Auteur: Elie Wiesel
Titel: 'De stad van geluk'.
Uitgever:De Groot Drukkerijte B.V. te Goudriaan, 2004
In September 2004 is het vierde boek van Elie Wiesel in gewijzigde herdruk verschenen, aangevuld met twee verhalen: 'Het horloge en het laatste weerzien'.
Prijs: €15,00.
Dit boek is een onmiddellijk gevolg op de Trilogie: Nacht, Dageraad en Dag.
Ook dat boek zal in september weer beschikbaar komen in een nieuwe oplaag.
Prijs:€ 17,50.
Dit boek is verkrijgbaar bij:
Ds. Sj.v.d. Zee
Eikenlaan 6
4254 AS Sleeuwijk.
Tel.0183 304805.

 
Naar boven

Auteur: Benjamin Heyl.
Titel: Een toelichting op de sjabbatochtenddienst in de synagoge.
Uitgever: DAMON, Budel, 2003
ISBN: 905573 44 6
In het boek worden alle gebeden aangehaald die wij in de synagoge op sjabbatochtend uitspreken en verder van 'commentaar' voorzien. Bij de inleiding wordt uitgebreid ingegaan op het 'bidden' en wordt zij afgesloten met een uitleg over de structuur van de sjabbatochtenddienst. Hierna volgt 'de dienst'.

 
Naar boven

Auteurs: Benjamin Heyl en Willie Hoenselaar.
Titel: Zijn Jodendom en Christendom twee (on)gelijkwaardige godsdiensten?
Uitgever: DAMON, Budel, 2003
ISBN: 90 5573 445 4
Dit boekje is geschreven naar aanleiding van het feit dat kardinaal Simonis stelde, dat katholieke docenten levensbeschouwelijke orientatie hun leerlingen moeten leren dat Joden bekeerd dienen te worden tot het Christendom Ook de Nederlandse bisschoppenconferentie stelde later dat zij geen afstand wenst te nemen van de visie van haar voorzitter.

Willie Hoenselaar gaat in op twee visies die binnen het Christendom leven: Jodendom en Christendom zijn twee ongelijkwaardige godsdiensten; Jodendom en Christendom zijn twee gelijkwaardige godsdiensten. Benjamin Heyl behandelt de vraag: zijn Jodendom en Chrsitendom twee (on)gelijkwaardige godsdiensten?
Het slot wordt afgesloten met: Jezus van Nazareth en de Tora. Dit aan de hand van teksten uit Mattheus (Zaligsprekingen) waarin gesteld wordt dat het hier gaat om de driehoek, het hart van de Tora: tefilla, tesjoeva, tsedaka.

 
Naar boven

Auteur:Friedrich-Wilhelm Marquardt
Titel: 'Bij de slip van zijn kleed...'.
Uitgever:Ten Have Baarn, 2003
ISBN: 90 259 5334 4.

In dit boek zijn de mooiste teksten verzameld die en goed beeld geven van het werk van de vorig jaar overleden Berlijnse theoloog Friedrich-Wilhelm Marquardt. Een theologie ontstaan uit de ontsteltenis over Auschwitz en het aandeel van de kerk daarin: de Joden te oordelen in plaats van naar ze te luisteren. Deze theologie heeft oor voor de Joden en ontdekt zo 'de evangelische vreugde om de Tora'. Het 'Leitmotiv' van zijn theologie was het visioen van de Profeet Zacharia. Dat tien mannen uit de gojiem een Joodse man vastgrijpen bij de slip van zijn kleed en zeggen: wij willen met jou gaan want wij hebben gehoord dat God met jou is (Zach.8:23)

 
Naar boven
Auteur:Derk Stegeman, Inge Kooistra, Dick Boer (red.)
Titel: 'Marquardt lezen'.
Uitgever:Ten Have Baarn, 2003
ISBN: 90 259 5335 2.

Dit boek bevat een aantal artikelen van Nederandse theologen, die willen laten zien wat het werk van Friedrich-Wilhelm Marquardt hun gedaan heeft en wat zij ermee kunnen doen. De artikelen bestaan een breed scala aan onderwerpen: de prediking, de relatie Marquardt-Luther, de utopie van het paradijs, Marquardt in zijn contexten, een andere kijk op 'heidendom', de onmisbaarheid van de Talmoed voor 'Tenach en Evangelie', de universele strekking van het Joodse project. Marquardt blijkt in zeer uiteenlopende richtingen inspirerend te werken. De hier gebundelde artikelen tonen hoe productief het verder denken van zijn theologie kan zijn.

 
Naar boven
Auteur: H. Vreekamp
Titel: 'Zwijgen bij volle maan. Veluwse verkenningen van Edda, Evangelie en Tora'.
Uitgever:Boekencentrum Zoetermeer, 2003
ISBN: 90 239 1346 9.

Duizend jaar deed het evangelie erover om van Israël naar Ijsland te gaan. De daarop volgende duizend jaren zocht het evangelie in Noord-Europa zijn weg tussen Edda, de ouden-goden- en heldenliederen, en de Tora, het heilig onderricht van Israël. Nu, aan het begin van het derde millennium, lijkt het evangelie weer terug te wijken uit Europa en steekt het heidendom opnieuw de kop op. Heeft het christendom zijn tijd gehad en moet het inderdaad plaats maken voor de nieuwe heidenen? De auteur beoogt in dit boek van niet. Het christendom kan veeler een brug worden tussen Edda en Tora, tussen heiden en Jood.

 
Naar boven
Auteur: H. Doornbos
Titel: 'Achter een Joodse man aan'
Uitgever:
ISBN: 9025953522.

De traditioneel-christelijke visie op Jezus heeft zijn tijd gehad.
Aldus de auteur (gereformeerd predikant) van dit boek, die verantwoording aflegt van eigen ontwikkeling en een wegwijzer wil bieden aan de gelovige lezer, die door recente theologische ontwikkelingen verward wordt of juist gestimuleerd tot heroriëntatie.
Middels een bijbelse theologie in grondlijnen en een tekst-eigen lezing (alle bijbelboeken komen aan de orde) roept hij de essentie van het joodse geloof op en de betekenis van Jezus, die alleen binnen deze context een levende en historisch-legitieme gestalte kan krijgen.
Auteurs kritische inzet is pedagogisch-pastoraal, zijn formulering helder, zijn theologisch verhaal beeldend en heel concreet verantwoordend. Binnen het recente kerkelijk debat en de literatuur terzake en de joods-christelijke dialoog een beknopte, qua inhoud weidse bijdrage. Het boek is zo geschreven dat ook de geïnteresseerde op afstand aangesproken wordt. Afgesloten wordt met een oriënterende literatuurverwijzing.

 
Naar boven

Auteur: dr. G.H. Cohen Stuart
Titel: 'Joodse feesten en vasten. Een reis over de zee van de Talmoed naar de wereld van het Nieuwe Testament'
Uitgever: Baarn 2003
ISBN:90 259 5356 5
Zie voor reacties op dit boek


De mondelinge joodse traditie die vanaf het einde van de 2e eeuw door de rabbijnen op schrift is gesteld, heeft grote invloed gehad op Jezus en de schrijvers van het Nieuwe Testament. Maar het christendom vervreemdde snel van zijn joodse oorsprong. Het juiste verstaan van Jezus en het Nieuwe Testament is daarom niet aan christenen toevertrouwd, tenzij men zich vertrouwd weet te maken met de rabbijnse geschriften. In dit boek laat Cohen Stuart zien hoe de feesten die we kennen uit het Nieuwe Testament en die in het christelijke Westen worden gevierd op veel punten aansluiten bij elementen en motieven uit de joodse traditie. Het boek behandelt overzichtelijk de complexe joodse kalender. Achtereenvolgens worden de verschillende hoogtijdagen belicht: Sjabbat, Pesach, Sjavoeot, Tisja be-Av, Rosj Hasjana, Jom Kippoer, Soekkot, Chanoeka en Poerim.

Dit boek is besproken worden op de studiedag die het Appèl in samenwerking met de Folkertsma Stichting op 8 september a.s. in de Rode Hoed te Amsterdam organiseerde. (zie in het archief).

 

Naar boven
Auteur: dr. A. van de Beek
Titel: 'De kring om de Messias, Israël als volk van de lijdende Heer'
Uitgever: Meinema Zoetermeer, 2002.
90 211 3897 2ISBN:
Zie voor reacties op dit boek     Briefwisseling Bram van de Beek - Zvi Marx

Israël past niet op de wereldkaart. Toen Abraham de belofte kreeg dat zijn nageslacht het land zou krijgen, lag meteen het probleem levensgroot op tafel: 'De Kanaänieten woonden toen in het land.' Het is altijd het land waar anderen in wonen. Het huis van Israël is nooit het eigen thuis. Dat geldt voor Israël zoals het verstrooid is onder de volken. Daarmee is de geschiedenis van Israël als geschiedenis van lijden gegeven. het is de geschiedenis van het volk dat er niet hoort te zijn. Juist daarin is het de geschiedenis van de God die er niet hoort te zijn.
De God van Israël is ook de wereld te veel. Hoogtepunt van deze geschiedenis is de verhoging van de Messias van Israël aan het kruis. Daar wordt Istaëls God, die zijn volk heeft gekozen, ten diepste gekend.
En het land dan? Israël zal moeten leren dat voor de priesters gold dat de Here hun erfdeel is.
Als Israël zich leert verstaan als kring om de priesterlijkie Messias, dan dient dat uiteindelijk hun vrede.
In dit boek komen achtereenvolgens aan de orde: de Messias, het lijden, de verkiezing, de wet, de cultus en het land.

Er is al veel over dit boek geschreven. Het is besproken op de studiedag die het Appèl in samenwerking met de Folkertsma Stichting op 8 september a.s. in de Rode Hoed te Amsterdam organiseerde. (zie in het archief)
Wij hebben een aantal reacties op dit boek verzameld.
 
Naar boven



 

 

 

 

     

      

   

   

 

         

Start | Introductie | Actueel | Lectuur | Archief | Links | Adressen

Deze site is voor het laatst bijgewerkt op 06 april 2010